Journal
Omgaan met kwaadwillige mensen als Stoïcijn
De Stoa leert: “Wees streng voor jezelf, mild voor anderen.” Maar wat als iemand bewust kwaad doet? Narcisten of machiavellisten lijken niet te handelen uit onwetendheid, maar uit berekening. Hoe verhoud ik me daartoe?
Reflectie
- Kwaad kan voortkomen uit onwetendheid, maar soms lijkt het doelbewust.
- Toch ligt het onderscheid in mijn macht: ik kies hoe ik ermee omga.
- Ik kan het gedrag benoemen en afstand nemen, zonder mijn eigen integriteit te verliezen.
Stoïcijns Kompas – 4 stappen
- Erkenning
Zie het gedrag zoals het is, zonder te minimaliseren of te dramatiseren.
“Dit gedrag is schadelijk en niet in lijn met deugd.” - Geen wrok
Hun kwaad mag mijn ziel niet corrumperen. Ik antwoord niet met haat of manipulatie.
“Ik bepaal mijn eigen houding.” - Grenzen
Afstand nemen is rechtvaardig naar mezelf. Ik kies met wie ik omga.
“Ik hoef dit niet te dulden.” - Neutraliteit & Oefening
Hun gedrag is een kans om mijn kalmte, discipline en trouw aan de deugd te oefenen.
“Ik blijf meester over mijn reacties.”
Conclusie
Stoïcisme vraagt geen naïviteit. Ik mag kwaadwillig gedrag erkennen en afwijzen, maar zonder te vervallen in wrok. Mildheid betekent handelen zonder haat, niet alles ondergaan.